คู่สร้างคู่สม และ…….คู่กัด

            เ มื่อคิดดูเล่นๆว่าธรรมชาติในโลกนี้มีของคู่กันเสมอ ชายคู่หญิง...กลางวันคู่กลางคืน.... และอะไรต่อมิอะไร
มากมาย....ในเรื่องภาษาก็เช่นกัน ภาษาไทยเราก็มีคำที่มักใช้พูดหรือเขียนคู่กัน เช่น   ผีสาง    พิษภัย   เพื่อนฝูง
เลือดเนื้อ     ญาติมิตร          ข้าศึกศัตรู       การงาน ฯลฯ

ในภาษาอังกฤษก็มีคำทำนองนี้ อย่างน้อยๆประโยคที่ว่า Time and tide wait for no man. (เวลาและวารี
ไม่ใยดีจะคอยใคร) นี่ หลายท่านอาจหัวเราะบอกเคยได้ยินมานานแล้ว

แต่ไหนๆก็ยกตัวอย่างมาแล้ว เมื่อมองดู time and tide ให้ดีๆอีกที “เวลาและวารี” หรือจะแปลว่า “เวลา
และกระแสน้ำ” ก็ตาม น่าจะผิด... น่าจะไม่ถูกต้องครับ

เหตุผล คือ คำว่า tide แม้จะมีความหมายหนึ่งว่า “กระแสน้ำ” ก็จริงอยู่ ผมยอมรับ แต่ทว่า ในประโยคนี้
เขาคงเจตนาใช้คำที่เป็นคู่กัน หมายถึงมีความหมายคล้ายคลึงสอดคล้องกัน

พูดสั้นๆ TIME แปลว่า “กาลเวลา” และคำว่า TIDE ในที่นี้ เป็นคำในภาษาอังกฤษเก่าครับ แปลว่า
“กาล เวลา” เช่นเดียวกัน ดังนั้น time and tide wait for no man. จึงน่าจะแปลไปในทำนองว่า “กาลเวลาไม่คอยใคร”
จะถูกกว่าครับ

คำที่ใช้คู่กันอย่าง time and tide ยังมีอีกมาก บางคำก็แปลตรงตัว ตรงไปตรงมา บางคำก็มีความหมายลึก
ไปกว่านั้น เป็นสำนวน...... เรามาดูกันว่ามีอะไรบ้างครับ

alpha and omega ตอนต้นและตอนท้าย, ส่วนที่สำคัญๆ

bag and baggage กระเป๋าและสัมภาระ

bread and butter ขนมปังและเนย

bread and cheese ขนมปังและเนย

fresh and blood เนื้อและเลือด (เลือดเนื้อ)

friend or foe เพื่อนและศัตรู

frost and snow น้ำแข็งและหิมะ

gods and goddesses เทวาและเทวี

heart and soul หัวใจและวิญญาณ

heaven and earth สวรรค์และโลกมนุษย์

hands and feet มือและเท้า

house and home บ้านและเรือน

judge and jury ผู้พิพากษาและลูกขุน

king and queen พระเจ้าอยู่หัวและพระราชินี

knife and fork มีดและส้อม

lads and lasses ชายหนุ่มและหญิงสาว

land and water แผ่นดินและผืนน้ำ

male and female ชายและหญิง

man and wife สามีและภรรยา

men and women ชายและหญิง

mother and child มารดาและบุตร

science and art วิทยาศาสตร์และศิลปศาสตร์

town and country ในเมืองและชนบท

pen and paper ปากกาและกระดาษ

profit and loss กำไรและขาดทุน

skin and bone หนังและกระดูก (ผอมมาก)

wind and weather ลมและอากาศ

pins and needles อาการเป็นเหน็บ

free and easy สะดวกง่ายดาย

fair and square เที่ยงธรรม

slow but sure ช้าๆแต่แน่นอน

good and bad ทั้งดีทั้งเลว

high and low ทุกหนทุกแห่ง

right and left ทุกหนทุกแห่ง, โดยละเอียดถี่ถ้วน

past and present อดีตและปัจจุบัน

more or less ขาดเกินนิดหน่อย, ใกล้เคียง, ราวๆ

come and go เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว, หายวับไป

give and take การให้และการรับ

win or lose ไม่ชนะก็แพ้

succeed or fail ไม่สำเร็จก็ล้มเหลว

read and write อ่านและเขียน

rise and fall รุ่งเรืองและตกต่ำ

eat and drink กินดื่ม

live or die อยู่หรือตาย

again and again ครั้งแล้วครั้งเล่า

by and by ไม่นานนัก, เร็วๆนี้

here and there ทั่วไปทุกแห่ง

in and out โดยละเอียดถี่ถ้วน

now and then เป็นบางคราว

off and on เป็นบางคราว

over and over ครั้งแล้วครั้งเล่า

up and down กลับไปกลับมา

hands and feet มือและเท้า

rich and poor ทั้งคนรวยคนจน

hit or miss ไม่ได้ก็เสีย

ความจริงคำที่ใช้กันเป็นคู่ทำนองนี้มีทุกชาติทุกภาษา วกกลับมาดูของไทยเรากันก็ได้ เช่น

ไม่ดูไม่แล หมดเงินหมดทอง ข้าวยากหมากแพง ทำไร่ทำนา เลือดตกยางออก ฯลฯ

ถ้าเราฟังแล้วไม่คิดอะไรมากก็แล้วไป แต่บางครั้งฟังแล้วอดคิดไม่ได้ว่ามันมีที่มาจากอะไรกันเช่นของไทยเรา
ที่ว่า ลากลู่ถูกัง นี่น่ะ ถูกกังมาจากอะไร

และถ้าเป็นภาษาอังกฤษ “หัวหรือก้อย” ของเหรียญ เขาใช้คำว่า heads or tails ครับ…. ฟังแล้วก็อย่าคิดมาก
หาทางสอบสวนล่ะว่า tails คือ หาง…. แล้วมันเป็นหางของอะไร ในที่นี้ tails มีความหมายว่าด้านหนึ่งของเหรียญ
ที่คนไทยเรียกว่าด้าน “ก้อย” นั่นแหละครับ

แต่ในโลกนี้มีคู่สร้างคู่สมแล้วก็ยังมีคู่เวรคู่กรรมหรือจะเรียกคู่กัดก็ยังไหว เพราะต่างฝ่ายต่างเป็นปฏิปักษ์
ต่อกัน เป็นสิ่งที่ขัดแย้งกัน คำต่อไปนี้เรามักจะเห็นและใช้ในชีวิตประจำวันกันจนเป็นของธรรมดา และฝรั่ง
เจ้าของภาษาเรียกว่า Antonym หรือคำที่มีความหมายตรงกันข้าม นั่นเอง

back - front ข้างหลัง - ข้างหน้า

better - worse ดีขึ้น - แย่ลง

bitter - sweet ขม - หวาน

borrow - lend ขอยืม - ให้ยืม

compulsory - optional ซึ่งบังคับ - ซึ่งเลือกได้

danger - safety ภัยอันตราย - สวัสดิภาพ

gain - lose ได้มา - สูญเสียไป

give - take ให้ - เอา

lead - follow นำ - ตาม

learn - teach เรียนรู้ - สอน

modern - ancient ทันสมัย - โบราณ

hard - easy ยาก - ง่าย

start - finish เริ่ม - จบ

win - lose ชนะ - แพ้

top - bottom ยอด - ก้น (ส่วนล่างสุด)

theory - practice ทฤษฎี - ปฏิบัติ

true - false แท้, จริง - เทียม, เท็จ

success - failure ความสำเร็จ - ความล้มเหลว

temporary - permanent ชั่วคราว - ถาวร

senior - junior อาวุโสกว่า - อ่อนอาวุโส

professional - amateur มืออาชีพ - สมัครเล่น

inferior - superior ด้อยกว่า - เหนือกว่า

maximum - minimum ขีดสูงสุด - ขีดต่ำสุด

remember - forget จำได้ - ลืม

punish - reward ลงโทษ - ให้รางวัล

majority - minority ส่วนใหญ่ - ส่วนน้อย

miss - hit พลาดไป - โดน

huge - tiny มหึมา - เล็กจิ๋ว

tame - wild เชื่อง - ป่าเถื่อน

rise - fall รุ่งเรือง, ขึ้น - ตกต่ำ, ลง, ตก

sea - earth แผ่นน้ำ - แผ่นดิน

partly - wholly บางส่วน - ทั้งหมด

victory - defeat ชัยชนะ - ความพ่ายแพ้

live - die อยู่ - ตาย

heat - cold ความร้อน - ความเย็น

early - late ก่อนเวลา - สาย, ช้ากว่ากำหนด

entrance - exit ทางเข้า - ทางออก

backward - forward ถอยกลับ - เดินหน้า

absent - present ขาด (ไม่อยู่) - อยู่

arrive - depart (ยานพาหนะ) เข้า - ออก

child - adult เด็ก - ผู้ใหญ่

awake - asleeep ตื่นอยู่ - หลับอยู่

conceal - reveal ปิดบังซ่อนเร้น - เปิดเผยออกมา

happy - sad สุข - เศร้า

เขียนมาถึงคำว่า สุขๆ เศร้าๆ พวกนี้ ผมสะท้อนใจเมื่อนึกถึงภาพเหตุการณ์ผู้ก่อการร้ายถล่มตึก
World Trade Center ของสหรัฐทำให้ผู้บริสุทธิ์ต้องรับเคราะห์อย่างไร้มนุษยธรรม

คู่สุดท้ายนี่แหละ คิดแล้วก็ไม่อยากคิด ก็จะอะไรเสียอีกเล่าครับท่าน

war สงคราม กับ peace สันติภาพ

ไม่รู้ว่าทำไมอันหลังช่างหายากหาเย็นแท้…ทั้งๆที่มันอยู่ไม่ใกล้ไม่ไกลในจิตใจนี่เอง มัวแต่ไปงมหากันที่
สหประชาชาติกันอยู่ทำไม……จริงไหมครับ